Mediacja

Dlaczego mediacja?

Na szczególną uwagę zasługują zalety mediacji. Służy ona zachowaniu harmonii społecznej oraz zapewnieniu prawidłowych relacji międzyludzkich. Stwarza możliwości dla budowy porozumienia, przełamywania barier oraz łagodzeniu napięć społecznych. Mediacja zwiększa gwarancję trwałego usunięcia konfliktu. Umożliwia wspólne wypracowanie rozwiązań sporu, które będzie akceptowane przez wszystkie strony sporu oraz będą dostosowane do potrzeb i indywidualnych oczekiwań. Strony decydują o jej ostatecznym wyniku, a pozycja wszystkich stron jest równorzędna Dzięki niej strony mogą spojrzeć na konflikt z innej perspektywy, a w konsekwencji nakłonić strony do rozważenia konfliktu z punku widzenia przeciwnej strony sporu. Stanowi ona zaspokojenie opowiedzenia przez strony o swoich krzywdach czy też poczuciu niesprawiedliwości. Zapewnia skuteczność o wyższym poziomie skuteczności w realizowaniu zawartego porozumienia ze względu na wypracowanie tego porozumienia przez te strony. Ze względu na to strony czują się odpowiedzialne za ich realizację zawartych w umowie zobowiązań. Postępowanie mediacyjne przyczynia się do skrócenia okresu trwania postępowania sądowego, jak również do zmniejszenia kosztów, które są związane z tym postępowaniem. Mediacja jest realizacją kontynuacji zasady dostępu do wymiaru sprawiedliwości, która jest potocznie zwana prawem do sądu, a w praktyce rozumie się jako zapewnienie szybkości i niedrogich procedur oraz alternatywnych pozasądowych procedur, które mają za cel rozwiązywanie zaistniałych konfliktów.

Wszczęcie postępowania mediacyjnego

Mediacja jest procedurą, która przebiega z udziałem wszystkich stron sporu, jak też z każdą ze stron z osobna. Mediacja przebiega w postępowaniu jawnym następująco:

  1. przygotowanie postępowania mediacyjnego wraz z premediacją, tj. odebranie przez osobę mediatora zgody wszystkich stron sporu na przeprowadzenie postępowania, a także dokonanie przedstawienia programu przebiegu mediacji,
  2. otwarcie sesji postępowania mediacyjnego, która zawiera monolog mediacji oraz ustalenie regulaminu, który będzie obowiązywał podczas mediacji,
  3. prezentacja przez strony sporu swoich stanowisk-gromadzenie niezbędnych informacji (wentylacja), a czasem spotkania indywidualne,
  4. sprecyzowanie definicji problemów wraz z diagnozą konfliktu, oczekiwań stron oraz pytań o charakterze wyjaśniającym,
  5. prezentacja propozycji rozwiązań sporu przez strony oraz ich wentylacja,
  6. doprecyzowanie rozwiązania-parafraza,
  7. spisanie porozumienia-umowa, ugoda,
  8. zamknięcie sesji postępowania mediacyjnego.

W ramach zakończenia postępowania mediacyjnego można wyróżnić rozstrzygnięcie pozytywne, które skutkuje zawarciem ugody przez strony konfliktu bądź negatywne, gdy strony nie podpiszą ugody. Występują jeszcze dwa rodzaje decyzji, które nie występują bezpośrednio w postępowaniu mediacyjnym, ale mają z nim związek. Jest to postanowienie o zatwierdzeniu ugody, która została zawarta przez osobę mediatora bądź nadanie klauzuli wykonalności tej ugodzie oraz postanowienie dotyczące odmowy nadania klauzuli wykonalności bądź zatwierdzenia zawartej ugody przez osobę mediatora.

Wszczęcie mediacji bez skierowania na drogę sądową

Istnieje również możliwość wszczęcia postępowania mediacyjnego bez skierowania sporu na drogę postępowania sądowego oraz bez zawarcia umowy mediacyjnej przez strony. Polega ona na tym, że strony mimo, iż nie sporządziły umowy o mediację wystosowują wniosek o jej przeprowadzenie, który jest dostarczany stronom konfliktu. Wniosek ten jest następnie kierowany wraz z dowodem doręczenia przeciwnikowi do osoby mediatora. Strona przeciwna po wezwaniu lub zapytaniu, które zostało skierowane przez mediatora wyraża zgodę bądź sprzeciw na przeprowadzenie mediacji oraz czynny w niej udział. Stanowi to, tzw. wszczęcie postępowania mediacyjnego przez przystąpienie.

Ugoda mediacyjna

Ugada mediacyjna ma charakter warunkowy, gdyż strony uznają spór za zakończony pod warunkiem wykonania wynikających z jej treści zobowiązań. Ugada, która została zawarta przez strony wywołuje takie same skutki, jak wydany przez sąd wyrok. Ugoda jest więc tytułem egzekucyjnym, który stanowi podstawę do wszczęcia egzekucji przez komornika.

Wniosek o przeprowadzenie mediacji

Wniosek o przeprowadzenie mediacji nie jest pismem procesowym ze względu na to, że żadne postępowanie sądowe (proces) się nie toczy. Postępowanie mediacyjne, które zostało wszczęte przez strony stanowi postępowanie przedsądowe. W sytuacji zawarcia przez strony ugody mediacyjnej oraz zatwierdzenia jej treści przez sąd do postępowania przed sądem nie dojdzie. Wtedy do wniosku o mediację nie znajdują zastosowania ogólne przepisy dotyczące pism procesowych, ale przepisy odnoszące się do wniosków obejmujące: oznaczenie stron sporu, wskazanie zadania wraz z podstawy faktyczną oraz powinien być opatrzony podpisem wnioskodawcy. Do wniosku o przeprowadzenie mediacji musi być dołączony jej odpis umowy mediacyjnej. Wyjątek stanowi sytuacja, gdy taka umowa nie została zawarta przez strony. Do wniosku dołącza się również inne dokumenty, które przez wnioskodawcę zostały uznane za istotne.

Wszczęcie mediacji

Wszczęcie postępowania mediacyjnego następuje przez strony bądź też przez sąd. Mediacja jest wszczęta przez strony w momencie doręczenia osobie mediatora wniosku o jej przeprowadzenie oraz wręczenie jego odpisu wszystkim stronom konfliktu. Mediacja wszczęta jest przez sąd z chwilą doręczenia bądź ogłoszenia postanowienia o skierowanie stron konfliktu na drogę postępowania mediacyjnego. W sytuacji, gdy strony w umowie o mediację dokonają wskazania sposobu wyboru osoby mediatora przez wskazanie wyłącznie listy stałych mediatorów, z której ma być dokonany jego wybór przez organizację zawodową bądź społeczną prowadzącą powyższą listę, wtedy wniosek o wybór mediatora zostanie złożony do takiej organizacji. Następnie organizacja wybiera osobę mediatora i doręcza mu wniosek o przeprowadzenie postępowania mediacyjnego. W powyższej sytuacji wszczęcie mediacji następuje w chwili doręczenia wniosku mediatorowi przez organizację zawodową czy społeczną. Wszczęcie postępowania mediacyjnego przez sąd jest możliwe do momentu zamknięcia pierwszego posiedzenia, które jest wyznaczone na rozprawę. Po zamknięciu posiedzenia sądu skierowanie sprawy na drogę postępowania mediacyjnego jest możliwe na zgodny wniosek stron konfliktu. Poprzez wszczęcie postępowania mediacyjnego następuje przerwanie biegu przedawnienia. Przerwanie biegu przedawnienia jest to okres po którym nie są skuteczne roszczenia majątkowe, które są dochodzone przed sądem.